84

Νοέμβριος 2011- TEYXOΣ EΞΑΝΤΛΗΜΕΝΟ

σελ 124-133

Αγριόγιδο

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Στις κακοτράχαλες ράχες της Γκαμήλας, στους αβυσσαλέους βραχώδεις γκρεμούς, βρίσκεται το βασίλειο του Αγριόγιδου της Τύμφης. Εκεί ο Χαρητάκης Παπαϊωάννου, με την ομάδα και τον εξοπλισμό του παρακολουθεί, καταγράφει και φωτογραφίζει τα Αγριόγιδα, τους πιο δεινούς και παράτολμους αναρριχητές των απόκρημνων ελληνικών βουνών. Παράλληλα μας μεταφέρει με το άρθρο του σπουδαίες πληροφορίες, για την βιολογία και τις συνθήκες του σπάνιου και πανέμορφου αυτού θηλαστικού, τα σημεία εξάπλωσής του στην Ελλάδα αλλά και τους κινδύνους που το απειλούν.

Κείμενο: Χαρητάκης Παπαϊωάννου

Φωτογραφίες: Χαρητάκης Παπαϊωάννου

Απόκρημνοι βιότοποι Αγριόγιδου

ΠΛΗΡΕΣ ΑΡΘΡΟ

Εισαγωγή




Νύχτα ανεβήκαµε στα Μεγάλα Λιθάρια. Βοηθούσε λίγο το φεγγάρι, όπου βέβαια του επέτρεπαν οι σκιές των µεγάλων βράχων της Γκούρας. Την απότοµη κόψη την περάσαµε σχετικά εύκολα. Άλλωστε τη νύχτα δεν βλέπεις τι βρίσκεται από κάτω σου. Εκεί, στο µοναδικό επίπεδο µέρος λίγο πιο κάτω από την κορυφή, στα 2.442µ, στήσαµε τη σκηνή. Ένα οξύ σφύριγµα και οι πέτρες που κύλησαν στην άλλη πλευρά του βουνού, στην κάθετη, έδωσαν το µήνυµα ότι τα ζώα βρίσκονταν εκεί.

Πριν ακόµα σκάσουν οι πρώτες ακτίνες του ήλιου, ανοίξαµε τη σκηνή και ξεκινήσαµε για την κορφή. Ο αέρας δαιµονισµένος, εµείς όµως σταθερά εκεί, προσηλωµένοι στο σκοπό. Συρθήκαµε στην κορφή και από εκεί στο χείλος της βορεινής πλευράς. Από κάτω σκοτάδι. Απέναντι άρχισε να σχηµατίζεται η φιγούρα του Σµόλικα, του δεύτερου σε ύψος βουνού της Ελλάδας µε τα 2.637 µέτρα του και δίπλα, έτσι αν άπλωνες το χέρι σου θα έφτανες το περίεργο σχήµα του βράχου της Τσούκα Ρόσσας. Μαζευτήκαµε σε ένα απάγκιο κάτω από ένα βράχο και περιµέναµε. Τηλεσκόπια, κυάλια, φωτογραφικές µηχανές, τηλεφακοί, βιντεοκάµερες, GPS και όλος ο βαρύς εξοπλισµός σε ετοιµότητα. ∆εν πέρασε πολύ ώρα και, σα να ήρθε πετώντας, εµφανίστηκε µπροστά µας, µόλις στα 40 µέτρα ένα µεγαλόσωµο αρσενικό. Σχεδόν ολότελα µαύρο, µε γερό κορµί, ολόρθο κεφάλι µε στητά χοντρά κέρατα, λεία από την συχνή τους χρήση για την οριοθέτηση των συνόρων του. ∆εν είχε στο νου του να βρει τροφή, ούτε µια φορά δεν έσκυψε για µια µπουκιά χορτάρι από το έδαφος, ούτε τον ένοιαζε να ανιχνεύσει τον τόπο για τυχόν επικίνδυνους εισβολείς… λύκους τετράποδους και δίποδους… Πέρασε από κάτω µας, στα είκοσι µόλις µέτρα και έφυγε αριστερά. 

 

Το πρωινό φως, είναι το καλύτερο. Τη µέρα εκείνη υπήρχε µια απίστευτη διαύγεια στην ατµόσφαιρα. Είχαν βοηθήσει σ’ αυτό βέβαια και οι έντονες βροχές που προηγήθηκαν στα τέλη του Σεπτέµβρη. Χωρίς δισταγµό κινηθήκαµε προς την κατεύθυνση του ζώου. Προχωρήσαµε 50 µέτρα ως την κόψη, και άλλα 100 και ξανά και ξανά… τίποτα όµως. Πού να είχε πάει άραγε ο µεγάλος αρσενικός; Φαινόταν πάντως πως δεν ήταν όποιος κι όποιος…. Το παρουσιαστικό του και η άνεση µε την οποία κινούνταν, µαρτυρούσαν πως ήταν ο κυρίαρχος τούτων των βράχων.

Λίγο λίγο, θα µας πήρε σχεδόν µια ώρα η περιπλάνηση στα ατέλειωτα βράχια ανάµεσα  στα Μεγάλα Λιθάρια και τον Καρτερό. Ώσπου τελικά ήρθαµε σχεδόν φάτσα µε φάτσα µε δύο νεαρά ζώα, χρονιάρικα και κάτι στην ηλικία. 

Αστραπιαία γυρίσαµε πίσω, κάναµε τον κύκλο του µεγάλου βράχου και στήσαµε το τηλεσκόπιο και όλο τον εξοπλισµό µε κατεύθυνση προς το διπλανό λιβάδι, το µόνο µέρος σε τούτον τον απέραντο τόπο που κρατούσε µια αξιοπρεπή ποσότητα χορταριού.

Ξάφνου ακούστηκαν πέτρες να πέφτουν και απέναντί µας ξεπρόβαλε αργά αργά, περπατώντας επιβλητικά ο µεγάλος αρσενικός. Κοίταξε τριγύρω µάλλον αδιάφορα και ανέβηκε ολόρθος στο µεγάλο βράχο εφαρµόζοντας την τακτική: «Κοιτάξτε µε, εδώ είµαι!!! Αν τολµάτε πλησιάστε….». Φυσικά µε τέτοιο παρουσιαστικό και εκτόπισµα κανένα άλλο αρσενικό -τουλάχιστον γι αυτή την περίοδο- δε θα ήταν διατεθειµένο να τα βάλει µαζί του…

 

υο τοιχόδροµες πέρασαν από µπροστά µας παίζοντας ευτυχισµένες στα βράχια, κάπου στο βάθος ένα µεγάλο κοπάδι καλιακούδες έφερνε βόλτα πάνω από την κορφή, κι ένας χρυσαετός φάνηκε στον ορίζοντα για λίγο. Ύστερα ηρεµία… Και να, ξεπρόβαλε πίσω από τα βράχια ένα συµπαθέστατο προσωπάκι, κατάλευκο κεφάλι, καθαρές σκούρες λουρίδες στο πλάι, καλοσχηµατισµένα κέρατα, όρθια αυτιά και δυο µεγάλα µάτια. Μας κοίταζε επίµονα, «Μην κινηθείς, ψιθύρισα, την κίνηση εντοπίζει ευκολότερα… και όχι το σχήµα µας…». Περάσαµε το τέστ και το ζώο βγήκε άνετο στο λιβάδι. Ήταν η αρχηγός του κοπαδιού των θηλυκών. Σε λίγο ξεπρόβαλε κι άλλο θηλυκό, δύο µικρά που χοροπήδαγαν χαρούµενα, µια µάνα ακόµα µε το µικρό της, δυο νεαρά της προηγούµενης χρονιάς, ένα θηλυκό χωρίς µικρό και τέλος 3 µάνες µε τα µικρά να τις ακολουθούν µε ακρίβεια σε κάθε βηµατισµό τους. Το κοπάδι απλώθηκε στο λιβαδοτόπι, περνώντας στιγµές ευτυχίας στον µικρό  καταπράσινο θύλακα αλπικού λιβαδιού. Οι µάνες κοιτούσαν να τραφούν όσο πιο γρήγορα µπορούσαν σηκώνοντας κάθε τόσο το κεφάλι (τρεις µπουκιές-µία ανόρθωση κεφαλής) και ρίχνοντας βιαστικά διερευνητικές µατιές στις γύρω πλαγιές, κυρίως προς τα κάτω, από εκεί δηλαδή που υπήρχε πιθανότητα να εµφανιστεί κάποιος απρόσµενος επισκέπτης. 

Τα µικρά είχαν κάνει συµµορία και κυνηγούσε το ένα το άλλο γύρω από ένα µεγάλο βράχο, έπειτα ανέβηκαν στην κορυφή του και άραξαν. Κάπου κάπου ένα από αυτά σηκωνόταν και έριχνε από µια κουτουλιά στα άλλα πετώντας τα κάτω από τον βράχο. Ύστερα µαζεύονταν πάλι όλα στην κορφή του βράχου, αγαπηµένα… 

Η αρχηγός όµως είχε µια επιµονή µ’ εµάς. ∆εν είχε πειστεί…Κάθε τόσο αντί να κοιτάζει αλλού όπως έκαναν τα υπόλοιπα, κάρφωνε το βλέµµα της πάνω µας. Εµείς ακίνητοι…. Ώσπου κάτι έγινε, ο αέρας φύσηξε και σήκωσε τη σκόνη από το χορτάρι και ο διπλανός µου δεν κατόρθωσε να συγκρατήσει το φτάρνισµά του. 

Και τότε συνέβη το εξής… Η αρχηγός γύρισε το πρόσωπο και το σώµα της προς εµάς, κάρφωσε µόνιµα το βλέµµα της πάνω µας και στο δεύτερο φτάρνισµα σφύριξε διαπεραστικά. Όλα τα ζώα πάγωσαν και σήκωσαν τα κεφάλια τους, προσπαθώντας να αντιληφθούν τι συµβαίνει. Ένα δεύτερο σφύριγµα και όλα τα ζώα- ακόµα και τα πιτσιρίκια- κάρφωσαν το βλέµµα τους πάνω µας. «Την πατήσαµε» πρόλαβα µόνο να ψιθυρίσω και αµέσως όλα τα ζώα µπήκαν στη σειρά µε πρώτη ασφαλώς την αρχηγό και από εκεί που µόνο αυτή ήξερε, ξεκίνησαν τρέχοντας να φύγουν για την κορφή και στη συνέχεια στο γκρεµό. 

∆εν είχαν υπολογίσει σωστά όµως... Ο αρσενικός, που τόση ώρα όλοι µας τον είχαµε σχεδόν ολότελα ξεχάσει, πετάχτηκε αλαφιασµένος και µε γρήγορες δρασκελιές αλλά µε στυλ αυτοκρατορικό µπήκε µπροστά από την αρχηγό και της έκοψε το δρόµο. «Πού πάτε κυρία µου;;» φαίνεται να της είπε… Εκείνη προσπάθησε να βρει εναλλακτική διέξοδο ξανά και ξανά αλλά πάντα ο κύριος αυτοκράτορας της έκλεινε το δρόµο. «Τι ;;» είπε «….εδώ είδα κι έπαθα να σας κατακτήσω, θα µου φύγετε τώρα;;;». Πότε µε το άγριο, µε τον όγκο του, µε τα ισχυρά του κέρατα και µε σφυρίγµατα και πότε µε διάφορα τερτίπια, ελαφρά βελάσµατα και εκπληκτικές πόζες, τελικά κατάφερε να ηρεµήσει το κοπάδι και να το συγκρατήσει στην περιοχή του. Εµείς βέβαια… από ντροπή… ξαπλώσαµε κάτω και γίναµε ένα µε τη γη, ούτε ο Θεός δεν θα µπορούσε να µας δει… Μείναµε όσο µας έπαιρνε ακόµα η µέρα. Το κοπάδι πέρασε ήρεµες και χαλαρές «οικογενειακές» στιγµές και το σούρουπο η αρχηγός, συνοδεία του «σεϊχη» κίνησε για την κορφή και τους γκρεµούς της βορινής πλευράς για να περάσουν τη νύχτα µε ασφάλεια. Κανείς δεν ξέρει τι µπορεί να συµβεί το βράδυ… τότε που οι θηρευτές έχουν καλύτερη όραση από τη λεία τους. Εµείς τσακιστήκαµε προσπαθώντας για δύο ώρες να βγούµε από αυτόν τον άθλιο και ατέλειωτο βραχότοπο κι ύστερα ακολουθήσαµε το «κανονικό» µονοπάτι γι άλλες δυο ώρες, ώσπου τελικά φτάσαµε στο καταφύγιο της Αστράκας περασµένα µεσάνυχτα. Τρόµαξε ο φύλακας σαν µας είδε…

Γνωριμία με το Αγριόγιδο

Θηλυκά αγριόγιδα σε δάσος ρόµπολου στον Όλυµπο την πρωτοµαγιά, λίγο πριν γεννήσουν.

Το Αγριόγιδο ανήκει στα οπληφόρα αρτιοδάκτυλα µηρυκαστικά θηλαστικά. Ταξινοµικά ανήκει στο γένος Rupicapra της υπο-οικογένειας των Caprinae και πιο συγκεκριµένα στην οµάδα των Rupicaprini. Συγγενικά του είδη βρίσκονται στη Νοτιοανατολική Ασία (οροσειρά Ιµαλαΐων και γύρω περιοχή), Ινδονησία, Ιαπωνικές νήσους και Βόρειο Αµερική. 

Στην Ευρώπη και στη Μικρά Ασία σήµερα ζουν δύο είδη αγριόγιδου. Το Αγριόγιδο των Πυρηναίων (Rupicapra  pyrenaica) που χωρίζεται σε τρία υποείδη και το Αγριόγιδο των Άλπεων (Rupicapra rupicapra), που διακρίνεται σε επτά υποείδη. Ένα από τα επτά υποείδη του Αγριόγιδου των Άλπεων είναι και το Αγριόγιδο των Βαλκανίων (Rupicapra rupicapra balcanica), το οποίο απαντάται και στη χώρα µας.

Χαρακτηριστικό γνώρισµα του αγριόγιδου είναι τα όρθια, µε κυρτές προς τα πίσω απολήξεις, κέρατα που φέρουν στο κεφάλι τους τόσο τα αρσενικά όσο και τα θηλυκά ζώα. Το χρώµα του σώµατός του τους καλοκαιρινούς µήνες είναι καφέ ανοιχτό έως µπεζ, ενώ τους χειµερινούς µήνες γίνεται σκούρο καφέ, σχεδόν µαύρο. Στο λευκό κεφάλι φέρει δύο σκούρες πλευρικές λουρίδες, οι οποίες εκτείνονται από τη βάση των κεράτων έως τα ρουθούνια. Το βάρος ενός ενήλικου ζώου κυµαίνεται από 25 έως 45, το πολύ, κιλά. Βαρύτερα ασφαλώς είναι τα αρσενικά.

Τρέφεται κυρίως µε πόες που βρίσκει στο έδαφος. Συµπληρώνει τη δίαιτά του, ιδιαίτερα το χειµώνα  που η διαθεσιµότητα της τροφής είναι περιορισµένη και µε φύλλα, βελόνες κωνοφόρων, κλαδάκια δέντρων, ιξό, µπουµπούκια, ακόµα και λειχήνες.

Ζευγαρώνει τους φθινοπωρινούς µήνες (Οκτώβριο-Νοέµβριο) και γεννά συνήθως ένα µικρό, έπειτα από 170 περίπου ηµέρες κυοφορίας, δηλαδή το Μάιο. Τα νεαρά θηλυκά παραµένουν µε το κοπάδι της µητέρας τους, ενδεχοµένως για ολόκληρη τη διάρκεια της ζωής τους. Χαρακτηρίζονται από υπέρµετρη φιλοπατρία. Είναι πάρα πολύ προσκολληµένα µε τον τόπο που γεννήθηκαν και µεγάλωσαν, ώστε πολύ σπάνια αποµακρύνονται από κεί.

Τα αρσενικά από την άλλη µεριά αφήνουν το µητρικό κοπάδι συνήθως πριν συµπληρώσουν το δεύτερο χρόνο της ζωής τους και  περιπλανώνται έως ότου βρουν µια δικιά τους περιοχή (επικράτεια), γεγονός που µπορεί να  συµβεί στην ηλικία ακόµα και των επτά έως οκτώ ετών. Τα ενήλικα αρσενικά ζουν µόνα τους αν και σε ορισµένες περιπτώσεις τα νεαρά αρσενικά σχηµατίζουν µικρές οµάδες των 2-4 ζώων.  Την περίοδο όµως του ζευγαρώµατος, δηλαδή το φθινόπωρο, όλα τα αρσενικά  αναλαµβάνουν -ή προσπαθούν να αναλάβουν- το ρόλο του «αρχηγού» σε ένα κοπάδι θηλυκών της ευρύτερης περιοχής τους.

Τα θηλυκά µε τα µικρά σχηµατίζουν κοπάδια, τα οποία στην Ελλάδα συνήθως αποτελούνται από πέντε έως είκοσι άτοµα, ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις ενδέχεται να ξεπεράσουν αυτόν τον αριθµό -εφόσον βέβαια υπάρχουν πολλά αγριόγιδα σε ένα βουνό- πράγµα µάλλον σπάνιο για τα ελληνικά  δεδοµένα.

Ο βιότοπός


Η µεγαλοπρεπής χαράδρα του Βίκου όπου ο τοπικός πληθυσµός του αγριόγιδου παρουσιάζει σηµάδια επανάκαµψης.

Απαραίτητη προϋπόθεση για την ύπαρξη του αγριόγιδου είναι ο γκρεµός.  Ο ιδανικός βιότοπός του περιλαµβάνει απότοµες πλαγιές, συχνά σκεπασµένες µε δάση στα χαµηλά και µεσαία υψόµετρα, οι οποίες καταλήγουν προς τα πάνω σε απόκρηµνες γυµνές κορφές µε σάρες, λούκια, χιονούρες και αρκετά, σχεδόν οριζόντια, διαζώµατα (κοινώς ζωνάρια). Εκεί, συνήθως, υπάρχει αρκετή ποώδης βλάστηση, δροσιά το καλοκαίρι και σίγουρη προστασία από τους θηρευτές.  Ακόµα, στα µεγάλα υψόµετρα των βουνών, σχηµατίζονται  εκτεταµένα υποαλπικά λιβάδια, στα οποία τα αγριόγιδα περνούν αρκετές ώρες της ηµέρας βόσκοντας στην άφθονη ποώδη βλάστηση.  

Το καλοκαίρι και το φθινόπωρο τα αγριόγιδα απαντώνται στις  υψηλότερες υψοµετρικές ζώνες  του βιότοπού τους, ενώ το χειµώνα στις  µεσαίες και χαµηλότερες. Το καλοκαίρι πάλι προτιµούν τα πιο σκιερά και δροσερά µέρη, ενώ το χειµώνα τα πιο θερµά, εκεί όπου το χιόνι λειώνει όσο γίνεται πιο γρήγορα. 

Ο οικολογικός ρόλος στα ορεινά οικοσυστήµατα


Νεαρό θηλυκό αγριόγιδο µε το µικρό του στα µέσα της άνοιξης.

Ο οικολογικός ρόλος του αγριόγιδου στα οικοσυστήµατα των µεγάλων βουνών  της Ελλάδας είναι θεµελιώδης. Στις περιπτώσεις εκείνες που βρίσκεται σε µεγάλους αριθµούς -πράγµα αναµενόµενο για έναν καταναλωτή πρώτης τάξης- µπορεί να στηρίξει τροφικά ανώτερους θηρευτές, όπως είναι ο λύκος ή ο λύγκας,  συνεισφέροντας µε αυτόν τον έµµεσο τρόπο ακόµα και στη µείωση των ζηµιών στο ζωικό κεφάλαιο που υφίστανται τα κοπάδια των κτηνοτρόφων από τα άγρια ζώα. Ένας επιπλέον δυνάµενος φυσικός θηρευτής του αγριόγιδου είναι ο Xρυσαετός, ο οποίος µπορεί να συλλάβει τα µικρά αγριόγιδα κατά τους δυο πρώτους µήνες της ζωής τους.

Σε ορισµένα εκτεταµένα ορεινά συγκροτήµατα της Ευρώπης όπου υπάρχουν µεγάλοι πληθυσµοί αγριόγιδων, αρκετά ζώα πεθαίνουν εξαιτίας των δυσµενών καιρικών συνθηκών κατά τη διάρκεια του χειµώνα. Αυτά χρησιµεύουν ως τροφή των όρνεων, των γυπαετών και των χρυσαετών, οι οποίοι στη χώρα µας κινδυνεύουν να εξαφανιστούν είτε από την έλλειψη τροφής είτε από την κατανάλωση δηλητηριασµένων δολωµάτων που συχνά πυκνά τοποθετούνται παράνοµα για την καταπολέµηση άγριων σαρκοφάγων ζώων.

Η εξάπλωση του είδους


Τα 700 αγριόγιδα που έχουν αποµείνει στην Ελλάδα προσπαθούν,  σε πείσµα κυρίως του ανελέητου λαθροκυνηγιού, να κρατήσουν τους τελευταίους είκοσι πυρήνες εξάπλωσής τους. Θα τα καταφέρουν άραγε;


Ο συνολικός αριθµός αγριόγιδων στην Ελλάδα δεν ξεπερνά τα 700 ζώα. Υπάρχουν 20 περίπου µικροί πληθυσµοί στα πιο απόκρηµνα και δύσβατα βουνά της ηπειρωτικής Ελλάδας: Στον Όλυµπο, στη Ροδόπη (Παρθένο ∆άσος Φρακτού και όχι µόνο), στη Βόρεια Πίνδο (Γράµµος, Σµόλικας, Τύµφη, Τραπεζίτσα, Βάλλια Κάλντα), στην Κεντρική Πίνδο, στα βουνά της Ρούµελης (Γκιώνα, Βαρδούσια, Οίτη) και σε ορισµένα βουνά ακόµα, τα οποία βρίσκονται κατά µήκος της συνοριακής γραµµής της Ελλάδας µε τα γειτονικά κράτη των Βαλκανίων (Νεµέρτσικα, Τζένα - Πίνοβο).

Η προστασία και το πρόβλημα της λαθροθηρίας


Πλούσια σε ποικιλία ειδών φυτών λιβάδια στα µεγάλα υψόµετρα και πάντα µέσα ή κοντά στους γκρεµούς, όπως στον Όλυµπο, αποτελούν τον ιδανικό βιότοπο του αγριόγιδου το καλοκαίρι.

Αν και το κυνήγι του αγριόγιδου στη χώρα µας απαγορεύεται εδώ και πολλά χρόνια (Ν∆ 86/69 περί ∆ασ. Κωδ. Αρθ. 258,παρ.1∆), η προστασία του παραµένει µόνο στα χαρτιά. Στο βιότοπο του αγριόγιδου τις τελευταίες δεκαετίες δε γίνεται καµία συστηµατική περιπολία από κατάλληλα εκπαιδευµένους και εξοπλισµένους κρατικούς  θηροφύλακες, µε αποτέλεσµα η λαθροθηρία του είδους να γίνεται σε ανησυχητικό βαθµό. Τελευταία µάλιστα οι πιο fan του σπορ λαθροθήρες έχουν εξοπλιστεί µε πολεµικά όπλα προερχόµενα από την Αλβανία. Ορισµένοι λαθροκυνηγοί  θεωρούν πως δικαιούνται να κυνηγούν δυο- τρεις φορές το χρόνο από «παράδοση», ενώ κάποιοι λαθροκυνηγούν συστηµατικά και «µε επαγγελµατικό τρόπο». Λέγεται µάλιστα πως πωλούν το κρέας των παράνοµα σκοτωµένων ζώων σε συγκεκριµένα εστιατόρια, όπου συχνάζουν καλοφαγάδες πρόθυµοι να πληρώσουν όσο όσο για ένα γεύµα µε «εξωτική» προέλευση.

Ποιός είναι υπεύθυνος για την προστασία του είδους


Νεαρό αρσενικό αγριόγιδο στο Παρθένο ∆άσος Φρακτού της Ροδόπης στο τέλος Οκτωβρίου.Όπως και τα άλλα ζώα της ίδιας ηλικίας περιµένει τη σειρά του για να διεκδικήσει ένα κοπάδι θηλυκών κατά την επόµενη περίοδο ζευγαρώµατος.

Το ∆ασαρχείο και γενικά η ∆ασική Υπηρεσία είναι η κατεξοχήν υπεύθυνη υπηρεσία για την επίλυση του µεγάλου προβλήµατος της λαθροθηρίας. ∆υστυχώς όµως εκ των πραγµάτων φαίνεται πως αδυνατεί πλήρως να αντεπεξέλθει σ’ αυτό το καθήκον της και το χειρότερο όλων είναι ότι δεν φαίνεται φως στο τούνελ. Το ότι θα έπρεπε η ∆ασική Υπηρεσία να επανδρωθεί κατάλληλα, να εξοπλιστεί ανάλογα και να δοθούν από το κράτος τα απαιτούµενα κονδύλια, θεωρείται αυτονόητο. Το ότι θα έπρεπε να υπάρχει επαρκής αριθµός θηροφυλάκων σε όλη την επικράτεια καθώς επίσης και µόνιµοι, σωστά εκπαιδευµένοι και εξοπλισµένοι φύλακες -οι οποίοι να είναι διατεθειµένοι να πραγµατοποιήσουν και πολύωρες πεζοπορίες- στις Προστατευόµενες Περιοχές (Εθνικοί ∆ρυµοί, Εθνικά Πάρκα, Καταφύγια Άγριας Ζωής κλπ), θεωρείται και αυτό αυτονόητο. Ωστόσο σήµερα δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα απ’ αυτά…

Άλλες δοµές που υπάρχουν και λειτουργούν στο χώρο και κυρίως η θηροφυλακή των Κυνηγετικών Οµοσπονδιών και Συλλόγων κάνουν µια καλή προσπάθεια για τον περιορισµό της λαθροθηρίας. Όµως η ίδια η πολιτεία, πάντα ήταν και πολύ περισσότερο σήµερα είναι ανύπαρκτη όσον αφορά την προστασία και ορθή διαχείριση της άγριας πανίδας. 
 

Τουλάχιστον, είναι θετικό το γεγονός ότι οι τοπικές κοινωνίες έχουν αρχίσει να ευαισθητοποιούνται στην ανάγκη προστασίας της άγριας πανίδας και κυρίως του αγριόγιδου. Μάλιστα τελευταία υπάρχουν ορισµένα περιστατικά λαθροθηρίας αγριόγιδου, όπου άνθρωποι οι οποίοι αγαπούν το βουνό όπως ορειβάτες και νοµοταγείς κυνηγοί, έχουν καλέσει τη θηροφυλακή να επέµβει και σε ορισµένες περιπτώσεις αυτό έγινε µε επιτυχία. Αν και τελικά οι ελάχιστες περιπτώσεις που έφτασαν στο δικαστήριο, όπως σχετικά πρόσφατα στην περιοχή της Ροδόπης, κατέληξαν στην επιβράβευση των λαθροθηρών µε αστείες ποινές…

Επίλογος

 Όπως φαίνεται πάντως οι διάσπαρτοι µικροί πληθυσµοί του αγριόγιδου ακολουθούν ο καθένας τη δική του πορεία. Άλλοι δείχνουν µια σταθερότητα ή έστω µικρή αύξηση (Τύµφη, Όλυµπος, Γκιώνα, Παρθένο ∆άσος Φρακτού) και άλλοι φαίνονται ότι σιγά σιγά εξαλείφονται από το χάρτη. Ας ελπίσουµε ότι µε τη βοήθεια όλων µας και κυρίως της «ανύπαρκτης» πολιτείας το αγριόγιδο θα συνεχίσει να οµορφαίνει τα βουνά µας, συµµετέχοντας µε το δικό του τρόπο στην οικολογική ισορροπία των σπάνιων και ευαίσθητων ορεινών οικοσυστηµάτων.

ΗΠΕΙΡΟΣ, Ιωάννινα, Ζαγοροχώρια

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

T58 / Φυσικό περιβάλλον / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Στην κοιλάδα του Σαραντάπορου

Στην κοιλάδα του Σαραντάπορου
Το ένα από τα τρία ποτάμια της Κόνιτσας διασχίζει για μερικές δεκάδες χιλιόμετρα μια έξοχη κοιλάδα, συναντάει στην Μολυβδοσκέπαστη, Σαραντάπορο και Αώο και, όλοι μαζί, εισδύουν στην Αλβανία.
T72 / Δραστηριότητες / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Διάσχιση Λάκμου με 4Χ4

Διάσχιση Λάκμου με 4Χ4
Στα υψίπεδα του όρους Λάκμος ή Περιστέρι, ανακαλύπτουμε με 4Χ4 τον ορεινότερο οδικό άξονα της Ελλάδας, που με υψόμετρο 2110 μέτρων συνδέει τρία ιστορικά χωριά: το Χαλίκι, τους Καλαρρύτες και το Συρράκο.
T72 / Δραστηριότητες / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Ορειβατώντας στα υψίπεδα της Στρογγούλας

Ορειβατώντας στα υψίπεδα της Στρογγούλας
Η ανάβαση στην θεαματική κορυφή Στρογγούλα των Τζουμέρκων, συνοδεύεται από μια αξέχαστη εμπειρία διαμονής και εστίασης στο ορεινό κατάλυμα "Θέασις" και στο chalet "Καλύβας".
T73 / Περιήγηση / Ιωάννινα /

Δίκορφο Ζαγορίου

Δίκορφο Ζαγορίου
Από τους γραφικότερους και πιο παραδοσιακούς οικισμούς του Ζαγοριού το Δίκορφο, χαρίζει στους επισκέπτες του απαράμιλλο φυσικό περιβάλλον, πανέμορφα μονοπάτια και υψηλού επιπέδου φιλοξενία.
T78 / Φυσικό περιβάλλον / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Βοϊδομάτης. Από την Αρίστη στην Κλειδωνιά

Βοϊδομάτης. Από την Αρίστη στην Κλειδωνιά
Το καθαρότερο ίσως ποτάμι της Ελλάδας και της Ευρώπης, ο θρυλικός Βοϊδομάτης, μας χαρίζει μια εκπληκτική παραποτάμια διαδρομή από το γεφύρι της Αρίστης ως το γεφύρι της Κλυδωνιάς. 
T84 / Δραστηριότητες / Ιωάννινα /

Ορεινή διάσχιση Γράμμου

Ορεινή διάσχιση Γράμμου
Μοναχικός οδοιπόρος ο Κυριάκος Παπαγεωργίου μας οδηγεί με τις φωτογραφίες και την γραφή του σε μία συγκλονιστική διάσχιση της κορυφογραμμής του Γράμμου, που βρίθει από τεκμήρια και μνήμες των αδυσώπητων μαχών του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου.
T84 / Φυσικό περιβάλλον / Ιωάννινα /

Οι Σκάλες του Ζαγοριού

Οι Σκάλες του Ζαγοριού
Ήταν μια εποχή, που δεν υπήρχαν αμαξιτοί δρόμοι στο Ζαγόρι. Τότε οι άνθρωποι επικοινωνούσαν με τις Σκάλες, τα λιθόστρωτα καλντερίμια με τις σοφές κλίσεις, τα προστατευτικά τοιχαλάκια και τα ξεκούραστα σκαλοπάτια, αληθινά μνημεία λαϊκής αρχιτεκτονικής.
T90 / Μνημεία / Ιωάννινα /

Όρος Φλάμπουρο

Όρος Φλάμπουρο

Στο Φλάμπουρο της Λάϊστας, του  πιο απόμακρου χωριού του Ζαγοριού, ο Κυριάκος Παπαγεωργίου ανακαλύπτει μια υπέροχη φύση και  ένα παλιό άγνωστο μοναστήρι, κατάγραφο με αγιογραφίες Χιονιαδιτών καλλιτεχνών.

T95 / Φυσικό περιβάλλον / Ιωάννινα /

Δρακόλιμνη - Κορυφή Σμόλικα

Δρακόλιμνη - Κορυφή Σμόλικα

Διάφανα νερά με χαριτωμένους τρίτωνες, όχθες με καταπράσινο χορτάρι, θέα του Σμόλικα που προκαλεί δέος. Είναι η περίφημη Δρακόλιμνη του Σμόλικα, προσιτή ακόμη και σε μικρής ηλικίας πεζοπόρους.

T112 / Παράδοση / Ιωάννινα /

Μουσείο Αργυροτεχνίας

Μουσείο Αργυροτεχνίας
Το Μουσείο Αργυροτεχνίας βρίσκεται στο κάστρο των Ιωαννίνων, και συγκεκριμένα στο δυτικό προμαχώνα της νοτιανατολικής ακρόπολης (Ιτς Καλέ).