117

Φθινόπωρο 2018

σελ.152-161

Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης «Θεόδωρος Παπαγιάννης»

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης «Θεόδωρος Παπαγιάννης» βρίσκεται στο Ελληνικό Ιωαννίνων του Δήμου Βορείων Τζουμέρκων και απέχει 20χμ από την πόλη των Ιωαννίνων. Στεγάζεται στο πετρόκτιστο Δημοτικό Σχολείο του χωριού που κάποτε φιλοξενούσε 150 μαθητές και τώρα μόνο 5.

Κείμενο: Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης «Θεόδωρος Παπαγιάννης»

ΠΛΗΡΕΣ ΑΡΘΡΟ

Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης «Θεόδωρος Παπαγιάννης»



Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης «Θεόδωρος Παπαγιάννης» μας ήταν γνωστό από παλιά. Σαν άκουσμα όμως μόνον. Κάποτε, μάλιστα είχαμε περάσει έξω από το «ΕΛΛΗΝΙΚΟ» Ιωαννίνων, βιαστικοί περιηγητές, που είχαμε στο νου μας κυρίως τον προορισμό και όχι τις πτυχές – και ενδεχομένως- τις εκπλήξεις του ταξιδιού. Οχυρωθήκαμε, λοιπόν, πίσω από την εύπεπτη δικαιολογία της «επόμενης, με περισσότερο χρόνο φοράς» και συνεχίσαμε να καταπίνουμε «αμάσητα» τα χιλιόμετρα του δρόμου και τους κρυμμένους θησαυρούς. Ως τη στιγμή που στην πρόσφατη ενασχόλησή μας με το «Μονοπάτι της Βίδρας», διαβήκαμε και πάλι από την περιοχή του Ελληνικού.
Ήδη ο κόμβος του δρόμου, με το εμβληματικό του γλυπτό στην είσοδο του χωριού, μας προϊδεάζει για την ιδιαιτερότητα, την τελείως ασυνήθιστη οντότητα του Μουσείου. Ο δημιουργός του οποίου, Θεόδωρος Παπαγιάννης(1), μας μιλάει για το Μουσείο που εγκατέστησε στην γενέτειρά του.

"Αυτό το Μουσείο φιλοδοξούμε να είναι μοναδικό στο είδος του. Η μοναδικότητά του έγκειται στο ότι περιλαμβάνει έργα που μιλούν για τον τόπο μας, την Ήπειρο και την ιστορία της. Για ό,τι δόξασε και την έκανε σεβαστή στον κάθε Έλληνα που ακούει το όνομά της. Είναι μοναδικό γιατί μιλάει για το ψωμί και την  ιερότητά  του,  για  τον  ξενιτεμένο  και  τον  ευεργέτη,  τον  πνευματικό άνθρωπο, τον Ηπειρώτη μάστορα, τους ταπεινούς, τους αφανείς της ζωής, το βοσκό, το γεωργό, την πολύπαθη Ηπειρώτισσα μάνα και τέλος για τη μάθηση.
Σκοπός μας να το καταστήσουμε κύτταρο πολιτισμού της περιοχής μας με ιδιαίτερη έγνοια για την προστασία του περιβάλλοντος και την ανάδειξη της ηπειρωτικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Τα έργα του μετουσιώνουν μνήμες και βιώματα σε σύγχρονα έργα τέχνης. Ανασύρουν αρχέτυπα του λαϊκού μας πολιτισμού και τα μετασχηματίζουν. Δίνουν έκφραση σε ό,τι σημαντικό αποτελεί την «ταυτότητά» μας.
Ένα γλυπτό με εμβληματικό χαρακτήρα τοποθετήσαμε στην είσοδο του χωριού που δίνει και το στίγμα του Μουσείου. Είναι αφιερωμένο στους ταπεινούς και στους βασανισμένους, το βοσκό, το γεωργό, την πολύπαθη Ηπειρώτισσα μάνα. Ο κάθε κύκλος κλείνει κι ένα σημαντικό θέμα, εκεί βρίσκονται οι πραγματικοί ολυμπιονίκες της ζωής και της βιοπάλης. Εκεί βρίσκεται και το έμβλημα του μουσείου, τα πουλιά, τα διαβατάρικα, τα χιλιοτραγουδισμένα με τα οποία έστελναν τα μηνύματα οι ντόπιοι στους ξενιτεμένους.
Από το σημείο αυτό θυμάμαι, παιδί ακόμα, περνούσαν οι βλάχοι που κατέβαιναν από τα βουνά της Πίνδου με όλο τους το βιός και τα υπάρχοντά τους πηγαίνοντας στα χειμαδιά. Κοπάδια από πρόβατα, άλογα φορτωμένα με το νοικοκυριό τους, μαζί παιδιά, σκυλιά. Άνθρωποι αποκαμωμένοι που περπατούσαν χιλιόμετρα μέρα νύχτα διασχίζοντας βουνά και λαγκάδια ώσπου να φτάσουν στον προορισμό τους. Εκεί έπρεπε να υπάρχει ένα μνημείο να τους θυμίζει, να θυμίζει αυτόν τον ηρωικό κόσμο.
Φτάνοντας ο θεατής στην αυλή του σχολείου θα βρεθεί μπροστά σε κάποια γλυπτά οικολογικού ενδιαφέροντος. Το μεγάλο φίδι, γεμάτο τενεκεδάκια αναψυκτικών και πλαστικά μπουκάλια, τα οποία οι συμπατριώτες μας παρά τα όσα λέγονται για τη ρύπανση του περιβάλλοντος εξακολουθούν να πετούν στο δρόμο. Από αυτή τη διαδρομή τα μάζεψα. Είναι το φίδι σκουπιδοφάγος αλλά και στοιχειό, προστάτης του χώρου , χθόνια δύναμη όπως στην αρχαιότητα και φύλακας του μουσείου.



Ένα δέντρο στη μέση της αυλής από σίδερο και τενεκεδάκια αλουμινίου φέρει το σύνθημα «ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΤΕ ΤΗ ΦΥΣΗ» και δίνει το μήνυμα, κυρίως στους νέους επισκέπτες, να ανακυκλώνουν τα υλικά κι έτσι να προστατεύουν το περιβάλλον. Το σύνθημα που όλοι καθημερινά ακούμε μένει να θυμίζει το καθήκον μας.
Ένας από τους μαθητές μου στο πρώτο συμπόσιο γλυπτικής, που πραγματοποιήθηκε πριν από δύο χρόνια, δημιούργησε με ανοξείδωτο μέταλλο ένα περίεργο ζώο, ιδιαίτερο, απροσδιόριστο με χαρακτηριστικά από πολλά ζώα, ένα ζώο μεταλλαγμένο γιατί όπως μας εξήγησε φοβάται ότι σε κάποια χρόνια, όπως πάμε, θα μεταλλαχτούμε όλοι μας.
Στα έργα με οικολογικό ενδιαφέρον περιλαμβάνεται το καρύδι που το ονόμασα το μυαλό της φύσης, μια που η ψίχα του είναι σαν τον ανθρώπινο εγκέφαλο. Εκεί η φύση έχει καταγεγραμμένη όλη της τη σοφία. Όπως και στη φωλιά , όπου επωάζεται η ζωή εκεί όπου συντελείται το θαύμα.
Μπαίνοντας στο Μουσείο ο επισκέπτης θα δει έργα που τιμούν τους τοπικούς ευεργέτες, με πρώτο τον κτήτορα του Σχολείου, τον Νικόλαο Μαντελόπουλο, στην ευεργεσία του οποίου οφείλουμε αυτό το ωραίο Σχολείο. Δίπλα του στέκει ο άλλος ευεργέτης των Κατσανοχωρίων, ο Λούλης, παραδίπλα ο Χατζηκώστας.
Τα περισσότερα έργα του Μουσείου είναι από ανακυκλώσιμα υλικά. Άρχισαν να γίνονται μετά το κάψιμο του Πολυτεχνείου, το 1991. Όταν μάζεψα με πόνο ψυχής τα αποκαΐδια και όρθωσα σύμβολα να ξορκίσω το κακό, όπως έγραψα τότε σε σχετικό κείμενο, εξοργισμένος από το γεγονός, πραγματοποίησα μια καθιστική διαμαρτυρία ανάμεσα στα αποκαΐδια ενός ιστορικού κτηρίου από τα ωραιότερα της νεοκλασικής Ελλάδας, σύμβολο της γνώσης κι έργο Ηπειρωτών ευεργετών. Από τα αποκαΐδια αυτά δημιούργησα μια ιερή ανθρωπότητα . Με πυρήνα ένα από τα καμένα ξύλα κι άλλα ανακυκλώσιμα υλικά δεύτερης χρήσης, με τη δική του ιστορία το καθένα, δημιούργησα μορφές της προσωπικής μου μυθολογίας . Αρκετά απ’ αυτά τα έργα στεγάζονται στο Μουσείο.
Ένα ζύγι, νήμα της στάθμης που κρέμεται από το ταβάνι κι ένα που βρίσκεται ριγμένο στο πάτωμα σε μεγέθυνση , είναι αφιερωμένα στον Ηπειρώτη μάστορα. Το πρώτο που φαίνεται να το κρατά ένα αόρατο χέρι μάς προτρέπει να κρατάμε τις ισορροπίες (κάθε είδους), όπως τις κρατούσε ο Ηπειρώτης χτίστης στα έργα του που γι’ αυτό ακόμη και σήμερα στέκουν ακλόνητα στη θέση τους. Ένα άλλο ιδιαίτερο έργο από ανακυκλώσιμα υλικά παριστάνει έναν άνθρωπο σε περισυλλογή , κρατώντας ένα βιβλίο, είναι αφιερωμένο στους λόγιους της Ηπείρου. Στους μεγάλους διδασκάλους του γένους, στους πνευματικούς ανθρώπους, στους λογοτέχνες και τους ποιητές που αποτελούν τη συνείδηση του έθνους.



Στο ψωμί αφιερώνονται δύο μεγάλες αίθουσες που έχουν ενοποιηθεί. Ο μεγαλύτερος χώρος αφιερώθηκε στο σημαντικότερο στοιχείο της ζωής, αυτό που οι αρχαίοι πριν 2500 χρόνια ονόμασαν απαρχή του πολιτισμού, που η θρησκεία μας το έκανε σώμα του Χριστού, που μόνο γι’ αυτό προσεύχεται στο Πάτερ ἡμῶν όταν λέει "Τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον". Το ψωμί που σ’ αυτό ορκιζόμασταν μικροί γιατί το θεωρούσαμε ιερό, που προκαλούσε δέος σε όσους δεν το είχαν, σε όσους έλεγαν " το ψωμί, ψωμάκι" ή σε όσους έτρωγαν "πικρό ψωμί" όπως λέει ο λαός μας. Δημιούργησα τρεις κύριες συνθέσεις με το βολόσουρα, τη γάστρα και το σκιάχτρο. Χρησιμοποιώντας υλικά που εμπλέκονται στην παραγωγή του ψωμιού, λαϊκά κι έντεχνα. Σε κάθε σύνθεση υπάρχει μια σύζευξη αντικειμένων που είναι κατασκευασμένα από απλούς λαϊκούς τεχνίτες (βολόσουρας, σκάφη) και άλλα που είναι φιλοτεχνημένα από μένα σε μια αρμονική συνύπαρξη.
Η σύζευξη είναι ηθελημένη γιατί στα λαϊκά αυτά αντικείμενα τρέφω απέραντο θαυμασμό, τα θεωρώ ισάξια μεγάλων έργων τέχνης γιατί έχουν όλη τη σοφία και τη μαστοριά του απλού ανθρώπου και είναι καθαγιασμένα από τον τίμιο ιδρώτα του. Έτσι πιστεύω πως δίνω τιμή και στον Ηπειρώτη που ταύτισε τη ζωή του με τον αγώνα για το ψωμί.
Η επόμενη αίθουσα είναι αφιερωμένη στον ξενιτεμένο και στον ευεργέτη, αφού αυτοί εν πολλοίς ταυτίζονται. Πολλοί από του ταξιδιώτες ήταν αυτοί που ξενιτεύονταν για καλύτερη τύχη και γινόντουσαν ευεργέτες . Έφευγαν απ’ τη φτωχή πατρίδα, από τις κακουχίες και τη φτώχεια, δεν ξεχνούσαν όμως αυτούς που άφηναν πίσω και γι’ αυτό έστελναν τον πλούτο τους, να χτίσουν σχολεία, πανεπιστήμια, νοσοκομεία, γηροκομεία αλλά και μουσεία, βιβλιοθήκες. Φρόντιζαν για τη γνώση και την υγεία των φτωχών. Σκέφτονταν με λίγα λόγια το συνάνθρωπό τους και την πατρίδα που έβγαινε από μακροχρόνια σκλαβιά κι έπρεπε να ορθοποδήσει. Χρέος μας να τους τιμούμε και να τους μνημονεύουμε. Ήθελα τα έργα αυτά να είναι καμωμένα από τα αποκαΐδια του Πολυτεχνείου, ένα έργο που έχτισαν ευεργέτες, να στέκουν απέναντί μας σαν φαντάσματα, να θυμίζουν πως δεν σεβαστήκαμε την προσφορά τους. Στον απέναντι τοίχο τρεις ρόκες με μνημειακό μέγεθος μαζί με τα αδράχτια μοιάζουν σαν μάνες με παιδιά, με αυτά τα ταπεινά εργαλεία έφτιαχνε η Ηπειρώτισσα το νοικοκυριό της. Με το μωρό στην πλάτη και τα χέρια ελεύθερα να δουλεύουν ασταμάτητα.
Η τελευταία αίθουσα περιλαμβάνει μια εγκατάσταση που παριστάνει μια αίθουσα διδασκαλίας και είναι αφιερωμένη στη μάθηση, στην παιδεία. Τα θρανία που χρησιμοποιούσαμε ως μαθητές με χαραγμένα ακόμη τα ονόματά μας θέλησα να χρησιμοποιήσω με καθισμένους τους μαθητές, προσηλωμένους στο μάθημα, κρατώντας την πλάκα και το κοντύλι. Όλοι λευκοί σαν μια θολή, μακρινή ανάμνηση που την έχει αλλοιώσει και παγώσει ο χρόνος. Ο δάσκαλος υπαρκτό πρόσωπο κρατά ένα βιβλίο που έγραψε για το χωριό , τις παραδόσεις, τα παραμύθια, τα επαγγέλματα, τα ήθη και τα έθιμα. Ο μαυροπίνακας με τη ρήση: γνῶθι σαὐτόν παραπέμπει στην αυτογνωσία. Μια  βιτρίνα  με  μάσκες θεατές φαίνονται να παρακολουθούν το μάθημα, να ασκούν κοινωνικό έλεγχο και να αναρωτιούνται πού ‘‘πάει’’ η παιδεία σήμερα και τι διδάσκει.




Στις βιτρίνες του διαδρόμου εκτίθεται μια μοναδική σειρά μεταλλίων και νομισμάτων. Η μοναδικότητά τους έγκειται στο ότι εκτίθενται τα προπλάσματα στο μέγεθος που δουλεύει ο καλλιτέχνης πριν τη σμίκρυνση από τον παντογράφο . Και δεν είναι υπερβολή αν πω πως κάτι ανάλογο δεν υπάρχει σε κανένα μουσείο της Ελλάδας. Στο διάδρομο όπως και στις αίθουσες θα δείτε σχέδια σε μεγέθυνση που καλύπτουν περίοδο 40 χρόνων . Το σχέδιο έχουν πει πολλοί πως είναι η εντιμότητα του καλλιτέχνη, είναι αυτό που τροφοδοτεί τη γλυπτική μας και προηγείται του γλυπτού, μια ιδέα για ένα γλυπτό μορφοποιείται σε ένα πρώτο στάδιο, στο σχέδιο.
Μια σειρά από πορτρέτα σε κεραμικό απεικονίζουν σημαντικούς ανθρώπους της τέχνης και των γραμμάτων. Το χρώμα τα καθιστά πιο εκφραστικά και προσεγγίζουν την αρχαία ελληνική γλυπτική που ήταν, όπως πολλοί γνωρίζετε, χρωματισμένη.
Στην αίθουσα του ψωμιού υπάρχουν ακόμη μια σειρά από ορειχάλκινα μικρά έργα. Είναι αυτά που έχουν ταξιδέψει πιο πολύ στον κόσμο κι έχουν κάνει γνωστή τη δουλειά μου. Μια δεύτερη σειρά μικρών γλυπτών απεικονίζει σκηνές του καθημερινού βίου των ανθρώπων της υπαίθρου, βοσκούς με τα κοπάδια τους, το άρμεγμα στη στρούγκα, το μαντρί, τις μοιρολογίστρες, τον αποχωρισμό, το αλώνισμα, το τάισμα των ζώων, τη βρύση, είναι τα θέματα που αγαπά ο απλός άνθρωπος γιατί εκεί βρίσκει ένα κομμάτι απ’ τη ζωή του.
Κάθε χρόνο πραγματοποιούμε Συμπόσια Γλυπτικής, στα οποία συμμετέχουν καλλιτέχνες, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, και φιλοτεχνούν έργα τα οποία τοποθετούνται είτε στην αυλή του Μουσείου είτε στην διαδρομή από την είσοδο του χωριού ως την Ιερά Μονή Τσούκας. Στόχος των Συμποσίων Γλυπτικής είναι να βάλουν την τέχνη στη ζωή του πολίτη. Στο πλαίσιο των Συμποσίων πραγματοποιούνται διάφορες εκδηλώσεις, όπως θεατρικές και μουσικοχορευτικές παραστάσεις, ομιλίες, προβολές ντοκιμαντέρ κ.α.
Τέλος, ήθελα να προσθέσω ότι στα καφενεία του χωριού είναι αναρτημένα τα πορτραίτα των χωριανών που σχεδιάζω εκεί όπου συχνάζει ο καθένας. Μαζί με τη μοναδική διαδρομή με τα γλυπτά ως το μοναστήρι αποτελούν μια άλλη πρωτοτυπία που έχει το χωριό μας και το μουσείο μας".

 



Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε την ιστοσελίδα μας: http://www.mcap.gr/

(1)  Γεννημένος στο Ελληνικό Ιωαννίνων ο Θεόδωρος Παπαγιάννης σπούδασε γλυπτική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (Α.Σ.Κ.Τ.) Αθηνών, με δάσκαλο τον Γιάννη Παπά. Διευθυντής του Α Εργαστηρίου Γλυπτικής της Α.Σ.Κ. Αθηνών πρωταγωνιστεί στην διοργάνωση Συμποσίων Γλυπτικής σε πολλές πόλεις της Ελλάδας και της Κύπρου, δημιουργώντας μεγάλα γλυπτά στον δημόσιο χώρο. Επίσης, στα πλαίσια των ανταλλαγών προγραμμάτων Erasmus συνεργάζεται με πολλές Σχολές Καλών Τεχνών της Ευρώπης και ειδικά τη Σχολή του Βερολίνου και της Brera, με τους καθηγητές Daid Evison και Paolo Galerani, δημιουργώντας workshops σε ομάδες σπουδαστών.

Ι Μονή Τσούκας. Σύντομη γνωριμία



Η σχετική πινακίδα στο Ελληνικό αλλά και η φήμη της Μονής Τσούκας (1), μας παρακινούν ν’ ανηφορίσουμε τα 2,5 χλμ. από το χωριό ως το μοναστήρι. Μια διαδρομή ωραία που την κοσμούν –σε επίκαιρα σημεία- κάποια βράχινα γλυπτά της φύσης αλλά και μερικά εντυπωσιακά έργα ανθρώπων. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει –μόλις 100μ. πριν την είσοδο της Μονής- ο «ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ 2014», μια σύνθεση του Francesco Moretti, από σίδερα και λαμαρίνες σε δεύτερη χρήση.
Τη  στιγμή που φτάνουμε στην πλακόστρωτη πλατειούλα της Μονής, το αλτίμετρο δείχνει 925μ., σχεδόν 200μ. παραπάνω από το Ελληνικό (υψ. 740μ.) Το δέντρο που δεσπόζει στην πλατειούλα είναι ένα αιωνόβιο πουρνάρι.
Οι κτιριακές εγκαταστάσεις και οι χώροι της Μονής είναι ανυπέρβλητης ομορφιάς, με στέγες από σχιστόπλακες και τοιχοποιΐα  εκπληκτική. Το μικρό καθολικό είναι τοιχογραφημένο με εξαιρετικές τοιχογραφίες και με τέμπλο εκπληκτικό. Το καμπαναριό είναι φρουριακό. Τεράστιο το χαγιάτι, περνάει μπροστά από τις πόρτες των κελλιών.
Βγαίνουμε μερικά μέτρα έξω από την πύλη του καστρομονάστηρου της Τσούκας, στο χείλος ενός αβησαλέου γκρεμού. Είναι η εντυπωσιακότερη δυνατή κάτοψη τα χαράδρας του Άραχθου ποταμού. Παρά την απόσταση που μας χωρίζει ακούγεται η βουερή ροή στην στενή, ιλιγγιώδη χαράδρα του ποταμού.
Ολόγυρά δεσπόζουν οι επιβλητικοί ορεινοί όγκοι της Κακαρδίτσας και των Τζουμέρκων, του Περιστερίου, Μιτσικελίου και Ξεροβουνίου, ενώ από το οπτικό μας πεδίο δεν λείπει και ο Τόμαρος και η λίμνη των Ιωαννίνων. Πολύ αμφιβάλλω αν υπάρχουν πολλά μοναστήρια με τέτοια θέα στην Ελλάδα και μάλιστα σε τέτοια άριστη κατάσταση διατήρησης και συντήρησης.
-Να ξανάρθετε στις 7-8 Σεπτεμβρίου στο Γενέσιο της Θεοτόκου, στο πανηγύρι της Μονής, μας προτρέπει ο γέροντας, καθώς μας αποχαιρετάει. Η σπεσιαλιτέ μας είναι η προβατίνα με πιλάφι, που την γεύονται και την τιμούν εκατοντάδες προσκυνητές.

Ι. Μονή Τσούκας: 26510 89223

(1) Ιδρυτής της Μονής θεωρείται ο αυτοκράτορας Ισαάκ Άγγελος το 1190.
 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

T58 / Φυσικό περιβάλλον / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Στην κοιλάδα του Σαραντάπορου

Στην κοιλάδα του Σαραντάπορου
Το ένα από τα τρία ποτάμια της Κόνιτσας διασχίζει για μερικές δεκάδες χιλιόμετρα μια έξοχη κοιλάδα, συναντάει στην Μολυβδοσκέπαστη, Σαραντάπορο και Αώο και, όλοι μαζί, εισδύουν στην Αλβανία.
T67 / Περιήγηση / Τζουμέρκα /

Τζουμέρκα

Τζουμέρκα
Ελάχιστα χωριά δικαιολογούν με τόση πειστικότητα την ονομασία τους, όσο ο «Καταρράκτης» στα Τζουμέρκα. Που θα μπορούσε κάλλιστα να λέγεται και «Καταρράκτες», αφού η φύση έχει προικήσει τον τόπο με περισσότερους από έναν καταρράκτες. 
T69 / Περιήγηση / Άρτα /

Κορωνησία

Κορωνησία
Μια στενή γλώσσα στεριάς, μήκους 5 περίπου χιλιομέτρων, συνδέει την ακτή της Σαλαώρα με την πανέμορφη Κορωνησία, που μισό αιώνα πριν ήταν ένα νησάκι στην καρδιά του Αμβρακικού.
T71 / Φυσικό περιβάλλον / Άρτα /

Στον καταρράκτη των Θεοδώριανων

Στον καταρράκτη των Θεοδώριανων
Μια φύση προικισμένη αφειδώλευτα με τα συναρπαστικότερα γνωρίσματα αυτού του μεγαλειώδους ορεινού συγκροτήματος της Ηπείρου. Απέραντα ελατοδάση, πυκνά και υγιέστατα, φοβερές χαράδρες και ιλιγγιώδεις βράχινοι γκρεμοί, ειδυλλλιακά βοσκοτόπια και πανέμορφα υψίπεδα. Και ακόμη άγρια φαράγγια με ατίθασους ποταμούς και μερικοί καταρράκτες από τους θεαματικότερους της Ελλάδας.
T72 / Δραστηριότητες / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Διάσχιση Λάκμου με 4Χ4

Διάσχιση Λάκμου με 4Χ4
Στα υψίπεδα του όρους Λάκμος ή Περιστέρι, ανακαλύπτουμε με 4Χ4 τον ορεινότερο οδικό άξονα της Ελλάδας, που με υψόμετρο 2110 μέτρων συνδέει τρία ιστορικά χωριά: το Χαλίκι, τους Καλαρρύτες και το Συρράκο.
T72 / Δραστηριότητες / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Ορειβατώντας στα υψίπεδα της Στρογγούλας

Ορειβατώντας στα υψίπεδα της Στρογγούλας
Η ανάβαση στην θεαματική κορυφή Στρογγούλα των Τζουμέρκων, συνοδεύεται από μια αξέχαστη εμπειρία διαμονής και εστίασης στο ορεινό κατάλυμα "Θέασις" και στο chalet "Καλύβας".
T78 / Φυσικό περιβάλλον / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Βοϊδομάτης. Από την Αρίστη στην Κλειδωνιά

Βοϊδομάτης. Από την Αρίστη στην Κλειδωνιά
Το καθαρότερο ίσως ποτάμι της Ελλάδας και της Ευρώπης, ο θρυλικός Βοϊδομάτης, μας χαρίζει μια εκπληκτική παραποτάμια διαδρομή από το γεφύρι της Αρίστης ως το γεφύρι της Κλυδωνιάς. 
T79 / Φυσικό περιβάλλον / Τζουμέρκα /

Mελισσουργοί Τζουμέρκων

Mελισσουργοί Τζουμέρκων
Τους Μελισσουργούς τους αντικρίσαμε πρώτη φορά από ψηλά, μέσα από ένα άνοιγμα της ομίχλης. Πού, μόλις διαλύθηκε, μας αποκάλυψε τον ευρύτατο ορίζοντα από την κορυφή Στρογγούλα των Τζουμέρκων, στα 2122 μέτρα.
T109 / Μνημεία / Άρτα /

Όρραον. Η πέτρινη πύλη της Ηπείρου

Όρραον. Η πέτρινη πύλη της Ηπείρου
Άγνωστος στο ευρύ κοινό αλλά υπαρκτός από τον 4ο αιώνα π.Χ. ο οικισμός του Όρραου δεσπόζει στον λόφο Καστρί Άρτας με ισχυρή οχύρωση και σπάνιες διώροφες κατοικίες με τοιχοποιία εκπληκτική.
T117 / Δραστηριότητες / Τζουμέρκα /

Τζουμέρκα: Θεοδώριανα - Μελισσουργοί

Τζουμέρκα: Θεοδώριανα - Μελισσουργοί
85 δύσκολά ασφάλτινα χιλιόμετρα και 24, ακόμη δυσκολότερα χωμάτινα, συνδέουν τα δύο ορεινά χωριά των Τζουμέρκων, Θεοδώριανα στα Ανατολικά και Μελισσουργούς στα Δυτικά. Εμείς επιλέξαμε και σας περιγράφουμε την συναρπαστική, πεζοπορική διαδρομή.
T117 / Δραστηριότητες / Τζουμέρκα /

Ρέμα Μαρκς

Ρέμα Μαρκς
Το ρέμα «Μάρκς» στα Θεοδώριανα.  Εκεί που η φύση  αφήνεται αβίαστα να δημιουργήσει στο πέρασμα των χρόνων. Ένα ρέμα κρυφός παράδεισος, που συνεχίζει να κρατά καλά φυλαγμένα τα μυστικά του, ατόφιο δείγμα της αστείρευτης φυσικής ομορφιάς των Τζουμέρκων. Το όνομά του παραμένει ένα μυστήριο ακόμα και για τους ντόπιους.
T117 / Δραστηριότητες / Τζουμέρκα /

Μονοπάτι Βίδρας

Μονοπάτι Βίδρας
Και μόνο στο άκουσμά του νιώσαμε μια ακατανίκητη επιθυμία να το γνωρίσουμε. ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΤΗΣ ΒΙΔΡΑΣ! Όνομα παράξενο, ασυνήθιστο, αινιγματικό. Ένα μονοπάτι, χαραγμένο από πολλά χρόνια στην δυτική όχθη του Άραχθου ενός από τους ωραιότερους, τους θεαματικότερους Ελληνικούς ποταμούς.