110

Δεκέμβριος 2016

σελ. 36-69

Πυρσόγιαννη Κόνιτσας

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ο θαυμασμός μου για την Πυρσόγιαννη χρονολογείται από παλιά, από τότε που πρωταντίκρυσα την σταχτόγκριζη σιλουέττα του πέτρινου χωριού. Ωστόσο, για κάποιον ανεξήγητο λόγο, ελάχιστο χρόνο είχα αφιερώσει στο σπουδαίο μαστοροχώρι, η σχέση μου μαζί του παρέμενε σχεδόν επιφανειακή. Ίσως γιατί δεν είχε φτάσει ακόμη το πλήρωμα του χρόνου...

Κείμενο: Θεόφιλος Μπασγιουράκης

Φωτογραφίες: Άννα Καλαϊτζή

ΠΛΗΡΕΣ ΑΡΘΡΟ

ΠΥΡΣΟΓΙΑΝΝΗ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚO



Ανασύρω από την βιβλιοθήκη μου έναν ογκώδη τόμο με πολυτελή βιβλιοδεσία. Είναι το εμβληματικό έργο «ΜΑΣΤΟΡΟΙ ΧΤΙΣΤΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΑΣΤΟΡΟΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΝΙΤΣΑΣ». Συγγραφείς του ο Τριπολιτσιώτης Αργύρης Πετρονώτης και ο Πυρσογιαννίτης Βασίλης Παπαγεωργίου. Ανατρέχοντας στις σελίδες του θαυμάζω το αρχειακό υλικό με τις φωτογραφίες των παλιών μαστόρων και ανακαλύπτω πολύτιμα στοιχεία για το έργο και τη ζωή τους. Εξέχουσα θέση στην ύλη του βιβλίου κατέχει, βέβαια, το διασημότερο μαστοροχώρι της Κόνιτσας, η Πυρσόγιαννη. Μήπως ήρθε η στιγμή για μια ουσιαστικότερη γνωριμία με το υπέροχο χωριό;
Στο πρώτο τηλεφώνημα απαντά ο καλός μας φίλος και συνεργάτης Κυριάκος Παπαγεωργίου.
-Και βέβαια θα έρθω. Η Πυρσόγιαννη είναι τόπος αγαπημένος και -επιπλέον- η γενέτειρα των προγόνων μου.
Στο δεύτερο τηλεφώνημα ξανακούω - μετά από χρόνια- την φωνή του Βασίλη Παπαγεωργίου.
-Θα χαρώ πολύ να βρεθούμε και πάλι στην γενέθλια γη. Και μάλιστα με την παρουσία του αγαπητού μου συγγενή, συντοπίτη και συνονόματου, του Κυριάκου Παπαγεωργίου. 
Ξεκινάμε για Πυρσόγιαννη στα μέσα Νοεμβρίου. Αντί του κλασσικού δρομολογίου μέσω Νεάπολης, Τσοτυλίου και Πενταλόφου ακολουθούμε - με υπόδειξη του Βασίλη- μια διαδρομή που ολοκληρώθηκε πρόσφατα και έχει συνδέσει τα Γρεβενά με το Επταχώρι, μέσω Δοτσικού. Είναι μια πορεία ασφάλτινη, που αρχίζει από την Δ έξοδο της πόλης των Γρεβενών και απευθύνεται στους λάτρεις των ήρεμων, μοναχικών διαδρομών.
Ημιορεινά διαδοχικά χωριά, σύντομες ευθείες και ήπιες στροφές, λιβαδοτόπια και δρυοσκέπαστες πλαγιές, μακρινές εικόνες των χιονόλευκων κορυφών της Βασιλίτσας, του Γράμμου, του Σμόλικα και της Τύμφης. Αργότερα δάση οξυάς και υψόμετρο που αυξάνει σταδιακά και ξεπερνάει τα 1.200 μέτρα. Κάποια στιγμή, αποκαλύπτεται αιφνιδιαστικά το Δοτσικό. Είναι ένα γραφικό χωριό, με πέτρινα σπίτια, χτισμένα σε υψόμετρο 1.060 μέτρων και περίκλειστο από κατάφυτες πλαγιές. Πασίγνωστο, βέβαια, είναι το μονότοξο πέτρινο γεφύρι μέσα στο χωριό.
Παίρνουμε τις κατηφοριές στους ήπιους δυτικούς πρόποδες του Τάλιαρου. Οδηγούμε με μέγιστη ευχαρίστηση, ολομόναχοι, δεν συναντάμε ούτε ψυχή. Η απόλυτη ερημιά. Η υπέροχη ορεινή φύση κι εμείς. Λίγο πριν συναντήσουμε την διασταύρωση για το Επταχώρι, εμφανίζεται μπροστά μας η μικροσκοπική, παραδοσιακά χτισμένη Μoνή του Αγίου Γεωργίου.
Χαμηλώνουμε για το Επταχώρι, με την τόσο ιδιαίτερη γεωλογική μορφή. Αμέσως μετά ξεκινάμε την -εδώ και τόσες δεκαετίες- αγαπημένη διαδρομή, παράλληλα με την φαρδιά, γεμάτη κροκάλες κοίτη του Σαραντάπορου ποταμού. Να και το γνωστό χαριτωμένο καταρρακτάκι πλάι στο δρόμο, που αποκτά υπόσταση μόνον μετά από βροχή. Μερικά χιλιόμετρα πιο κάτω, με τις έντονες βροχοπτώσεις των τελευταίων ημερών, η ορμή του ποταμού έχει παρασύρει την γέφυρα της Λαγκάδας. Έτσι η πρόσβαση στο ορεινό μαστοροχώρι των 900 μέτρων γίνεται πια με πολλές δυσχέρειες -μόνον μέσω Δροσοπηγής-. Παίρνει να σουρουπώνει, χάνεται ο ήλιος πίσω από τις βασανισμένες, ματοβαμμένες από τα χρόνια του Εμφυλίου κορφές του Κάμενικ. Συναντάμε δεξιά την τόσο γνωστή μας διακλάδωση προς την Πυρσόγιαννη και τα υπόλοιπα φημισμένα μαστοροχώρια αυτού του οδικού άξονα: την Βούρμπιανη, την Οξυά, το Ασημοχώρι, τον Γοργοπόταμο, τους Χιονιάδες και το Πληκάτι. Αμέσως μετά, προβάλλει η οικεία όψη της Πυρσόγιαννης, με τους λιτούς, πέτρινους όγκους σπιτιών και εκκλησιών, με την πλατειούλα και τα φωτισμένα τζάμια του καφενείου και του ξενώνα. Από κάποιες καμινάδες ανηφορίζουν τούφες καπνού προς τον ουρανό. Το χωριό είναι ζωντανό.
Για να κατεβάσετε ολόκληρο το Άρθρο απαιτούνται
1 €

(Μετά την αγορά, το άρθρο θα βρίσκεται στο ΑΡΧΕΙΟ στο Ο ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΜΟΥ)

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

T7 / Περιήγηση / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Τα χωριά της Λάκκας Αώου

Τα χωριά της Λάκκας Αώου
Εκεί, στους πρόποδες του μεγαλόπρεπου Σμόλικα, απέναντι από την φοβερή πριονωτή κορυφογραμμή της Τύμφης και πάνω από το εντυπωσιακό φαράγγι του Αώου ποταμού, συναντήσαμε έκπληκτοι μια τελείως αθέατη αλυσίδα ορεινών χωριών, που έκτοτε αποτέλεσαν για μας έναν από τους πιο αγαπημένους και επιθυμητούς προορισμούς.
T22 / Δραστηριότητες / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Αώος, ποτάμι περιπέτειας

Αώος, ποτάμι περιπέτειας
Άλλοτε  ήρεμος και άλλοτε ορμητικός και επικίνδυνος, ο Αώος είναι το αυθεντικό ποτάμι περιπέτειας όπως την έζησαν ο Γιάννης Πρασσάς και η ομάδα του.
T24 / Περιήγηση / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Κουκούλι Ζαγορίου

Κουκούλι Ζαγορίου
Χωρίς να είναι τουριστικά ιδιαίτερα γνωστό, το Κουκούλι είναι ένα γραφικότατο Ζαγοροχώρι, με περιηγητικές δυνατότητες μοναδικές.
T24 / Δραστηριότητες / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Στη συνοριακή γραμμή με ποδήλατο

Στη συνοριακή γραμμή με ποδήλατο
Η διάσχιση των βορείων συνόρων με ποδήλατο δεν είναι ούτε απλή ούτε εύκολη, κρύβει όμως πολλές συγκινήσεις και μοναδικές εμπειρίες.
T24 / Δραστηριότητες / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Η Πίνδος στους αιθέρες

Η Πίνδος στους αιθέρες
Μια ασυνήθιστη προσέγγιση της θρυλικής οροσειράς, γεμάτη με κινδύνους αλλά και χιούμορ από τον Γιάννη Πρασσά και την ομάδα του.
T24 / Μνημεία / Ιωάννινα /

Το Μαντείο της Δωδώνης

Το Μαντείο της Δωδώνης
Στους πρόποδες του όρους Τόμαρος, σε μία ειδυλλιακή κοιλάδα διάσπαρτη από φυλλοβόλα δένδρα σώζονται τα ερείπια της Δωδώνης, του αρχαιοτάτου και μακροβιωτάτου μαντείου του ελληνικού κόσμου.
T33 / Δραστηριότητες / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Διάσχιση της Πίνδου σε 9 ημέρες

Διάσχιση της Πίνδου σε 9 ημέρες
Σ’ ένα σκληρό αγώνα με το χρονόμετρο και κυρίως με τον εαυτό τους, δύο τολμηροί άνθρωποι της περιπέτειας διασχίζουν την Πίνδο από το Γράμμο στους Δελφούς.
T36 / Περιήγηση / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Συρράκο

Συρράκο
Αληθινή αετοφωλιά στις περήφανες πλαγιές της Πίνδου, το Συρράκο είναι ένας προορισμός διαχρονικός, που εντυπωσιάζει με την αρχιτεκτονική και την εξαίσια ομορφιά του.
T39 / Περιήγηση / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Πάργα

Πάργα
Παρά την τεράστια τουριστική ανάπτυξη η μικρή πολιτεία του Ιονίου εξακολουθεί να εκπέμπει μια απέραντη γοητεία.
T42 / Περιήγηση / Ιωάννινα /

Στο Κάστρο των Ιωαννίνων

Στο Κάστρο των Ιωαννίνων
Μια περιδιάβαση στα παλιά κτίρια, τους γραφικούς δρομίσκους και τις ιστορικές στιγμές του Κάστρου, της καρδιάς της πόλης των Ιωαννίνων.
T42 / Περιήγηση / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Άνω Κλειδωνιά

Άνω Κλειδωνιά
Ερειπωμένη και ακατοίκητη σχεδόν έως τώρα, η Άνω Κλειδωνιά προσφέρει πλέον ιδανική φιλοξενία και περιβάλλον μοναδικό για περιηγητές και φυσιολάτρες.
T45 / Δραστηριότητες / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Άραχθος, πλωτή περιπέτεια

Άραχθος, πλωτή περιπέτεια
Ποτάμι συναρπαστικό από τα δυσκολότερα της Ελλάδας, προσφέρεται για πλωτή περιπέτεια αλλά και για περιήγηση στο φυσικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής.
T49 / Φυσικό περιβάλλον / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Ζίτσα

Ζίτσα
Ήπειρος, περιοχή της Ζίτσας με τα περίφημα κρασιά της και το μοναδικό «Θεογέφυρο», αληθινό μνημείο της φύσης, σαν φτιαγμένο από το χέρι του Θεού.
T51 / Φυσικό περιβάλλον / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Ποταμός Αχέροντας

Ποταμός Αχέροντας
Στην αρχαιότητα η ζοφερή είσοδος του Άδη. Σήμερα ένας τόπος ειδυλλιακός, που ξυπνάει τη διάθεση για πεζοπορία, περιπέτεια στα ατίθασα νερά ή χαλάρωση στις εξωτικές παραλίες του Ιονίου.
T58 / Φυσικό περιβάλλον / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Στην κοιλάδα του Σαραντάπορου

Στην κοιλάδα του Σαραντάπορου
Το ένα από τα τρία ποτάμια της Κόνιτσας διασχίζει για μερικές δεκάδες χιλιόμετρα μια έξοχη κοιλάδα, συναντάει στην Μολυβδοσκέπαστη, Σαραντάπορο και Αώο και, όλοι μαζί, εισδύουν στην Αλβανία.
T72 / Δραστηριότητες / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Διάσχιση Λάκμου με 4Χ4

Διάσχιση Λάκμου με 4Χ4
Στα υψίπεδα του όρους Λάκμος ή Περιστέρι, ανακαλύπτουμε με 4Χ4 τον ορεινότερο οδικό άξονα της Ελλάδας, που με υψόμετρο 2110 μέτρων συνδέει τρία ιστορικά χωριά: το Χαλίκι, τους Καλαρρύτες και το Συρράκο.
T72 / Δραστηριότητες / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Ορειβατώντας στα υψίπεδα της Στρογγούλας

Ορειβατώντας στα υψίπεδα της Στρογγούλας
Η ανάβαση στην θεαματική κορυφή Στρογγούλα των Τζουμέρκων, συνοδεύεται από μια αξέχαστη εμπειρία διαμονής και εστίασης στο ορεινό κατάλυμα "Θέασις" και στο chalet "Καλύβας".
T78 / Φυσικό περιβάλλον / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Βοϊδομάτης. Από την Αρίστη στην Κλειδωνιά

Βοϊδομάτης. Από την Αρίστη στην Κλειδωνιά
Το καθαρότερο ίσως ποτάμι της Ελλάδας και της Ευρώπης, ο θρυλικός Βοϊδομάτης, μας χαρίζει μια εκπληκτική παραποτάμια διαδρομή από το γεφύρι της Αρίστης ως το γεφύρι της Κλυδωνιάς. 
T84 / Δραστηριότητες / Ιωάννινα /

Ορεινή διάσχιση Γράμμου

Ορεινή διάσχιση Γράμμου
Μοναχικός οδοιπόρος ο Κυριάκος Παπαγεωργίου μας οδηγεί με τις φωτογραφίες και την γραφή του σε μία συγκλονιστική διάσχιση της κορυφογραμμής του Γράμμου, που βρίθει από τεκμήρια και μνήμες των αδυσώπητων μαχών του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου.
T95 / Φυσικό περιβάλλον / Ιωάννινα /

Δρακόλιμνη - Κορυφή Σμόλικα

Δρακόλιμνη - Κορυφή Σμόλικα

Διάφανα νερά με χαριτωμένους τρίτωνες, όχθες με καταπράσινο χορτάρι, θέα του Σμόλικα που προκαλεί δέος. Είναι η περίφημη Δρακόλιμνη του Σμόλικα, προσιτή ακόμη και σε μικρής ηλικίας πεζοπόρους.

T101 / Περιήγηση / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Οικομουσείο του ποταμού Αώου

Οικομουσείο του ποταμού Αώου
Πηγάζοντας από την Ελλάδα και εκβάλλοντας στην Αλβανία ο Αώος συνδέει άρρηκτα τις δύο χώρες. Το Οικομουσείο του Αώου στοχεύει να αναδείξει την πολιτιστική και περιβαλλοντική κληρονομιά των δύο εθνών.
T103 / Φυσικό περιβάλλον / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Το γεφύρι της Πλάκας

Το γεφύρι της Πλάκας
Μετά από 149 χρόνια αγέρωχης αντίστασης στον χρόνο και στην ορμή του ποταμού, το Γεφύρι της Πλάκας, ο πέτρινος γίγαντας των Τζουμέρκων, υποτάχθηκε στην αδιαφορία και αναισθησία της σύγχρονης Πολιτείας.
T112 / Παράδοση / Ιωάννινα /

Μουσείο Αργυροτεχνίας

Μουσείο Αργυροτεχνίας
Το Μουσείο Αργυροτεχνίας βρίσκεται στο κάστρο των Ιωαννίνων, και συγκεκριμένα στο δυτικό προμαχώνα της νοτιανατολικής ακρόπολης (Ιτς Καλέ).
T122 / Περιήγηση / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Γράμμος Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης

Γράμμος Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης
Μετά από μακρόχρονη αδράνεια φορέων και δημοσίου το ΠΕΣ στα «Λιβάδια Κοτύλης» αποτελεί, από το 2012, ένα αξιοθαύμαστο έργο ως προς την κατανόηση των αιτιών αλλά και την εξάλειψη –στο μέλλον- των επιπτώσεων του αδελφοκτόνου Εμφυλίου Πολέμου.
T123 / Περιήγηση / ΗΠΕΙΡΟΣ /

Ζίτσα, των περιηγητών και προσκυνητών

Ζίτσα, των περιηγητών και προσκυνητών
Σε απόσταση ελάχιστων χιλιομέτρων από τα Γιάννενα, η περιοχή της Ζίτσας είναι ένας περιηγητικός αλλά άγνωστος παράδεισος, με ανεξάντλητα νερά από τον Καλαμά και τους παραποτάμους του, ιστορικά μοναστήρια, παραδοσιακά χωριά και, βέβαια, ονομαστό –εδώ και αιώνες- κρασί.
ΗΠΕΙΡΟΣ

Αξία Άρθρου: 1 €

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Θεμιστοκλή Σοφούλη 25, Θεσσαλονίκη
Τ.Κ. 54655
T: 2310 331 315
[email protected]
ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΔΕΙΑΣ Ε.Ο.Τ. (ΜΗ.Τ.Ε.): 0933Ε60000205901

NEWSLETTER