120

Καλοκαίρι 2019

σελ.130-148

Το Ρέμα - Φαράγγι της Περιστεράς

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Σε απόσταση μόλις 30 χλμ από την πόλη της Θεσσαλονίκης, το ορεινό χωριό της Περιστεράς είναι χτισμένο στις ανατολικές πλαγιές του Χορτιάτη, σε υψόμετρο 500-600 μέτρων. Ο τόπος είναι πολύ γνωστός για το περίφημο βυζαντινό ναό του Αγίου Ανδρέα του 870, για την πηγή με την αστείρευτη ροή νερού και για τις ταβέρνες του χωριού. Ήδη όμως υπάρχει άλλος ένας σπουδαίος λόγος για επίσκεψη στο χωριό: η διάνοιξη, σήμανση και, εν τέλει, αξιοποίηση του μονοπατιού, κατά μήκος του πανέμορφου φαραγγιού-ρέματος της Περιστεράς.

Κείμενο: Θεόφιλος Μπασγιουράκης

Φωτογραφίες: Άννα Καλαϊτζή

Πεζοπορία

ΠΛΗΡΕΣ ΑΡΘΡΟ

Το ορεινό χωριό της Περιστεράς



Την Περιστερά τη γνωρίζουμε από χρόνια. Θεωρούμε αληθινό προνόμιο να μπορούμε, σε απόσταση μόλις 30 χλμ από τη Θεσσαλονίκη, να βρισκόμαστε σ’ αυτόν τον ωραίο οικισμό. Έναν οικισμό φωλιασμένο απλόχωρα, σε υψόμετρο 560- 600 σχεδόν μέτρων, στις ΝΑ, προσήλιες πλαγιές του Χορτιάτη. Εκεί, λοιπόν, συνηθίζουμε να ανηφορίζουμε, όταν επιζητούμε μία σύντομη φυγή από τον καθημερινό αστικό κλοιό ή όταν μας πιάνουν νοσταλγίες για κανένα ροδοψημένο κατσικάκι ή κοκορέτσι στις ταβέρνες του χωριού.
Υπάρχουν διάφορες εκδοχές για την προέλευση της ονομασίας του χωριού. 1η εκδοχή: Ύπαρξη πολλών περιστεριών σε πύργο της περιοχής.  2η εκδοχή: Τα κάτασπρα σπίτια θύμιζαν κουρνιασμένα περιστέρια. 3η Εκδοχή: Σε verso πωλητήριου εγγράφου του 941 μ.Χ. υπάρχει η λέξη «στηρών», από την οποία απουσιάζουν -εικάζεται- τα 4 πρώτα γράμματα. Οι εκδότες του εγγράφου, το 1800 μ.Χ.,  εικάζουν πως η πλήρης λέξη είναι «πεστερών» ή «πεστηρών» και έχει σλαβική προέλευση ( «PECTERA» στα σλάβικα σημαίνει σπήλαιο). Η τελευταία εκδοχή αναφέρεται από τον -προσφάτως εκλιπόντα-  πρώην καθηγητή της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ., Νικόλαο Μουτσόπουλο (1927-2019).
Ιστορικά στοιχείαΚατά τα αρχαία χρόνια, δεν υπάρχουν αναφορές. Είναι πιθανόν να υπήρχε οικισμός που ανήκε στην ευρύτερη κοιλάδα του Ανθεμούντα. Επίσης, ο τόπος γνώρισε μακεδονική κατοχή ήδη από τον 6ο αιώνα π.Χ. Στη διάρκεια της ρωμαϊκής περιόδου, το χωριό υπάγεται στην Macedonia Secunda (περιοχές μεταξύ των ποταμών Αξιού και Στρυμόνος, καθώς και οι περιοχές της Χαλκιδικής και της Θεσσαλονίκης). Δεν πραγματοποιήθηκαν ανασκαφές στον χώρο της Περιστεράς και του Χορτιάτη για εύρεση περισσότερων στοιχείων για τα αρχαία και ρωμαϊκά χρόνια του χωριού. Υπάρχουν, όμως, αποδείξεις ότι υπήρχε νεκροταφείο, ενώ τα θεμέλια του ναού του Αγίου Ανδρέα είναι ένα τετράκογχο ταφικό σχήμα, δείγμα της παλαιοχριστιανικής εποχής και της Ύστερης Αρχαιότητας. Ακόμη, στον χώρο γύρω από τον Ιερό Ναό του Αγίου Ανδρέα, έχουν βρεθεί επιτύμβια ανάγλυφα. Τέλος, οι κάτοικοι μιλούν για ευρήματα αρχαίων που πωλήθηκαν (π.χ. κεφάλι αγάλματος).
Για να διαβάσετε ολόκληρο το Άρθρο απαιτούνται
0.50 €

Διαθέσιμα:
0 €

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

T76 / Φυσικό περιβάλλον / Θεσσαλονίκη /

Θεσσαλονίκη : Ρέμα Βαθύλακκου

Θεσσαλονίκη : Ρέμα Βαθύλακκου
Ξεκινώντας από το περίφημο Ρωμαϊκό Υδραγωγείο του 2ου αι. μ.Χ. το μονοπάτι Χορτιάτης - Πλατανάκια Πανοράματος - Θέρμη μπορεί να αποτελέσει μια εξαιρετική φυσιολατρική, αρχιτεκτονική και ιστορική διαδρομή.
T106 / Μνημεία / Θεσσαλονίκη /

Οι Μαγεμένες | Las Incantadas

Οι Μαγεμένες | Las Incantadas
Το µνηµείο των "Μαγεµένων" χρονολογείται µεταξύ του 2ου και αρχές του 3ου µ.Χ. αι. Τα µέχρι σήµερα σωζόµενα µέλη αναπαριστούν δύο κυρίως µυθολογικούς κύκλους, αυτούς του Διός και του Διονύσου. Σχετίζονται µε τη λατρεία των Καβείρων της Θράκης.
T107 / Φυσικό περιβάλλον / Θεσσαλονίκη /

Μικρά Φτερουγίσματα στην πόλη

Μικρά Φτερουγίσματα στην πόλη
Τα πουλιά είναι ζωντανοί οργανισμοί. Είναι απρόβλεπτα και κάθε εικόνα που δίνουν είναι μοναδική, πράγμα που θέλει κάθε φωτογράφος για το υλικό του. Τα πουλιά αποτελούν ένα θαυμαστό κόσμο με ποικιλομορφία και χρώματα που δεν φαίνονται με την πρώτη ματιά, παρά μόνο αν τα πλησιάσουμε και επικεντρωθούμε πάνω τους. 
T107 / Παράδοση / Θεσσαλονίκη /

Πολιτιστικοί Περίπατοι Θεσσαλονίκης | 1oς περίπατος

Πολιτιστικοί Περίπατοι Θεσσαλονίκης | 1oς περίπατος
Ταξιδευτής
Στους χάρτες του μυαλού, σύνορα δε χαράζονται και όρια στενά.
Μονάχα πορείες προκλητικές. Κάθε νέου τόπου, το κορμί, σε καρτερεί να το γνωρίσεις.
Με σεβασμό να διασχίζεις μονοπάτια - τις λεωφόρους να αποφεύγεις.
Μη σπαταλήσεις μέρες. Ζήσε ταξιδευτής.
 
T109 / Παράδοση / Θεσσαλονίκη /

Πολιτιστικοί Περίπατοι Θεσσαλονίκης | 3ος περίπατος

Πολιτιστικοί Περίπατοι Θεσσαλονίκης | 3ος περίπατος
Ο τρίτος κατά σειρά πολιτιστικός και ιστορικός περίπατος στην πόλη της Θεσσαλονίκης μας αποκαλύπτει μερικά από τα κορυφαία σημεία και μνημεία, που αποτελούν πόλο έλξης για κάθε Έλληνα και ξένο επισκέπτη.
T109 / Φυσικό περιβάλλον / ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ /

Τα αγριόγιδα του Ολύμπου

Τα αγριόγιδα του Ολύμπου
Το πρωί της επομένης και αφού κλειδαμπαρώσαμε το καταφύγιο, ξεκινήσαμε την κάθοδο από τα παλάτια των θεών για τον «πολιτισμό». Δεν είχαμε απομακρυνθεί πολύ και ένα πλήθος αγριόγιδων μας έκλεινε το μονοπάτι. Κοκαλώσαμε στην θέση μας για να μην τα τρομάξουμε. Το κοπάδι αποτελούμενο από πάνω από 65 άτομα ήταν το μεγαλύτερο που έχω δει ως τώρα στον Όλυμπο. Πλησιάσαμε προσεκτικά ...
 
T110 / Παράδοση / Θεσσαλονίκη /

Πολιτιστικοί Περίπατοι Θεσσαλονίκης | 4ος περίπατος

Πολιτιστικοί Περίπατοι Θεσσαλονίκης | 4ος περίπατος
Σειρά στο συναρπαστικό οδοιπορικό στους δρόμους της Θεσσαλονίκης παίρνει η ευρύτερη περιοχή της Πλατείας Αριστοτέλους, που μετά την μεγάλη πυρκαγιά του 1917, καθιερώθηκε ως η εμβληματικότερη της πόλης.
T110 / Παράδοση / Θεσσαλονίκη /

60 χρόνια Σ.Ε.Ο. Θεσσαλονίκης

60 χρόνια Σ.Ε.Ο. Θεσσαλονίκης
Ο Σ.Ε.Ο Θεσσαλονίκης που το μακρινό 1957 δημιούργησε το κορυφαίο καταφύγιο του Ολύμπου, συμπληρώνει το 2017 μια πορεία 60 χρόνων, γεμάτη με δημιουργική δράση και αναρίθμητες εμπειρίες ορειβατικές και αναρριχητικές.
T111 / Παράδοση / Θεσσαλονίκη /

Πολιτιστικοί Περίπατοι Θεσσαλονίκης | 5ος περίπατος

 Πολιτιστικοί Περίπατοι Θεσσαλονίκης | 5ος περίπατος
Νέοι πολιτιστικοί περίπατοι και χαλαρές περιπλανήσεις μας μεταφέρουν σε σημεία με χαρούμενους ανθρώπους και σε δημοφιλή στέκια, που συνδέουν το παρελθόν της Θεσσαλονίκης με το ζωντανό, καθημερινό παρόν.
T112 / Παράδοση / Θεσσαλονίκη /

Πολιτιστικοί Περίπατοι Θεσσαλονίκης | 6ος περίπατος

Πολιτιστικοί Περίπατοι Θεσσαλονίκης | 6ος περίπατος
Στα δυτικά της Θεσσαλονίκης, εντός και εκτός των τειχών, ο ενημερωμένος περιηγητής μπορεί να ανακαλύψει εκπληκτικά κτίρια, βυζαντινούς και αρχαίους ναούς, που από τον απλό τουρίστα δεν είναι άμεσα ορατοί.
T114 / Παράδοση / Θεσσαλονίκη /

Μια διαδρομή με το τραμ της Λεωφόρου των Εξοχών

Μια διαδρομή με το τραμ της Λεωφόρου των Εξοχών
Στο ανατολικό άκρο της Θεσσαλονίκης, στις περίφημες «Εξοχές» άκμαζε, στα τέλη του 19ου και στις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα, μια Θεσσαλονίκη πολυπολιτισμική, με οικίες μεγαλόπρεπες που αποτελούσαν έξοχα δείγματα εκλεκτικιστικής αρχιτεκτονικής.
T116 / Φυσικό περιβάλλον / Θεσσαλονίκη /

Θεσσαλονίκη: Άλσος Δελασάλ

Θεσσαλονίκη: Άλσος Δελασάλ
Απέχει μόλις 7 χλμ. από το κέντρο της Θεσσαλονίκης, είναι, ωστόσο, άγνωστο στους περισσότερους Θεσσαλονικιούς. Είναι το περίφημο «Άλσος Δελασάλ» ο πάλαι ποτέ μαγευτικός κήπος του Τζέκη Άμποτ, στις αρχές του 19ου αιώνα.
T118 / Μνημεία / Θεσσαλονίκη /

Δομικοί και Διακοσμητικοί Λίθοι των μνημείων της Θεσσαλονίκης

Δομικοί και Διακοσμητικοί Λίθοι των μνημείων της Θεσσαλονίκης
Μ’ ένα συναρπαστικό οδοιπορικό στα σημαντικότερα μνημεία της Θεσσαλονίκης, γνωρίζουμε τα υλικά με τα οποία χτίστηκαν και διακοσμήθηκαν, καθώς επίσης και τα διάφορα λατομεία από τα οποία εξορύχθηκαν.
T119 / Μνημεία / Θεσσαλονίκη /

Στρατιωτικό Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων

Στρατιωτικό Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων
Ανάμεσα στα πολυάριθμα και τόσο ποικίλα μουσεία, που είναι διάσπαρτα σε κάθε γωνιά της Ελληνικής γης, υπάρχει κι ένα μουσείο ξεχωριστό. Είναι το Στρατιωτικό Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων, μερικά μόλις χιλιόμετρα έξω από την Θεσσαλονίκη. Τα ποικίλα εκθέματα και οι χώροι του Μουσείου αποκαλύπτουν λεπτομέρειες του παρελθόντος, που είναι ελάχιστα γνωστές.
ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, Θεσσαλονίκη

Αξία Άρθρου: 0.50 €