102

Δεκέμβριος 2014

σελ 10-59

Ποταμός Πραμόριτσα Βοΐου

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Από τα μυστικά βάθη του Βοΐου ακούγεται ένας ήχος, άλλοτε ήσυχος κι ανεπαίσθητος και άλλοτε βουερός. Είναι η ακοίμητη ροή του ποταμού  Πραμόριτσα.  Που ελίσσεται για 54 χιλιόμετρα, ανάμεσα σε αθέατες χαράδρες και ρεματιές, πριν συναντήσει τον μεγάλο Αλιάκμονα.

Αυτό το υδάτινο ταξίδι επιχειρούμε να γνωρίσουμε, σε όσο τμήμα διαδρομής επιτρέπει ο ποταμός. Βαδίζουμε σε δασικούς δρόμους, μονοπάτια και καλντερίμια. Διαβαίνουμε πέτρινα γεφύρια, αληθινά μνημεία τέχνης των περίφημων λαϊκών μαστόρων του Βοϊου. Συναντάμε παλιούς νερόμυλους και πηγές, ξωκκλήσια και μεγαλόπρεπα μοναστήρια. Παρατηρούμε με θαυμασμό την παραδοσιακή αρχιτεκτονική των φημισμένων πέτρινων χωριών της περιοχής. Είναι ένα ταξίδι πολύ ξεχωριστό, που αποκαλύπτει θαυμαστές ομορφιές και ιδιαιτερότητες της ελληνικής γης. Απολαύστε το μαζί μας.

Κείμενο: Θεόφιλος Μπασγιουράκης

Φωτογραφίες: Άννα Καλαϊτζή

Οικισμοί Αγίας Σωτήρας, Πενταλόφου, Βυθού
Ι.Μ. Αγίας Τριάδας
Ρους του ποταμού Πραμόριτσα, Δάση Βοΐου, Φράγμα Πραμόριτσας
Πέτρινα γεφύρια, Παραδοσιακή αρχιτεκτονική οικισμών, Νερόμυλοι, Καλντερίμια
Πεζοπορία σε σηματοδοτημένα μονοπάτια στο ρου του ποταμού Πραμόριτσα

ΠΛΗΡΕΣ ΑΡΘΡΟ

Στο γεφύρι της Σβόλιανης


Γεφύρι Σβόλιανης, ένα πέτρινο κομψοτέχνημα του 1850-51.

Μέσα Οκτώβρη, απομεσήμερο στην Αγιά Σωτήρα. Σε υψόμετρο 900 μέτρων ένας ήλιος ζεστός μάς προτρέπει ν' απολαύσουμε τον καφέ μας στον υπαίθριο χώρο του ξενώνα. Αγναντεύουμε απέναντί μας κατάφυτες ρεματιές και ήπιες πλαγιές. Κάπου εκεί, αθέατη και μυστηριώδης, κυλάει η Πραμόριτσα.

Άλλοτε η Αγιά Σωτήρα ήταν γνωστή με την ονομασία, "Σβόλιανη", που σύμφωνα με τον Γ.Π. Τσότσο είναι ελληνικότατη. Με το ίδιο όνομα αναφέρεται και στα οθωμανικά φορολογικά κατάστιχα του 17ου αιώνα, όταν στην Σβόλιανη καταγράφονται 20 Χριστιανοί φορολογούμενοι.

Το 1928, με την μετονομασία πολλών τοπωνυμίων στην Ελλάδα, το όνομα θεωρήθηκε ξενικό και αντικαταστάθηκε με το "Αγία Σωτήρα". Το παλιό όνομα διατηρήθηκε μόνον στη μνήμη των ηλικιωμένων και στο γεφύρι της Πραμόριτσας, κάτω απ' το χωριό. Ξεκινάμε για να γνωρίσουμε το γεφύρι και το ποτάμι.

Κάτω απ΄τον ξενώνα υπάρχει πινακίδα προς το γεφύρι. Συνεχίζουμε δεξιά του ναού της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος και διακρίνουμε, κάτω απ' τα ξερόφυλλα, ίχνη του παλιού καλντεριμιού. Σε 5' διασχίζουμε θαυμάσιο δρυοδάσος και  βγαίνουμε στην άσφαλτο, στην είσοδο του χωριού. Η βρύση "Σαμαρίνα", στα 70 μ., δεν έχει πια νερό.

Ανηφορίζουμε την άσφαλτο προς την Μόρφη. 200 μ. μετά, στη στροφή του δρόμου, συναντάμε εικονοστάσι και πινακίδα που αναφέρει : ΒΡΥΣΗ ΒΛΑΧΟΥ : 510 μ. - 14' και ΓΕΦΥΡΙ ΣΒΟΛΙΑΝΗΣ : 710 μ. - 20'.

Κατηφορίζουμε σε χορταριασμένο δρομάκι με κατεύθυνση ΝΑ. Πού και πού βρίσκουν διέξοδο, ανάμεσα στα χόρτα, λιθόστρωτα κομμάτια της παραδοσιακής στράτας, που για αιώνες χρησιμοποιούσαν οι παλιοί κάτοικοι του Βοΐου.

Η περιοχή του Βοΐου, αναφέρει ο Γ. Τσότσος, είναι η σημαντικότερη κοιτίδα μαστόρων της Μακεδονίας. Οι κτίστες των χωριών αυτών ξενιτεύονταν χρόνια ολόκληρα για να κτίσουν κτίρια και γεφύρια σ' όλη την παλιά οθωμανική αυτοκρατορία. Τα γεφύρια του Βοΐου είναι μικρότερα από τα αντίστοιχα των Γρεβενών, επειδή και τα ποτάμια είναι μικρότερα. Τα περισσότερα βρίσκονται στην Πραμόριτσα και σε μικρά ρέματα που χύνονται σ' αυτήν. 

Ένα τέταρτο μετά την αναχώρησή μας εμφανίζεται το φαράγγι. Μια πινακίδα δείχνει αριστερά προς την "Βρύση Βλάχου", πετρόχτιστη και χωρίς νερό.

Για να διαβάσετε ολόκληρο το Άρθρο απαιτούνται
1 €

Διαθέσιμα:
0 €

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

T47 / Φυσικό περιβάλλον / Κοζάνη /

Μπουχάρια και Νοχτάρια | Οι γεωμορφές της Κοζάνης

Μπουχάρια και Νοχτάρια | Οι γεωμορφές της Κοζάνης
Διάσπαρτες ανάμεσα σε πτυχώσεις εδάφους ή απότομες λοφοπλαγιές, έξω από τον Μικρόβαλτο Κοζάνης, ορθώνονται κατακόρυφα μερικές κολώνες. Όλες οι κολώνες έχουν στην κορυφή τους έναν ομοιόμορφο «σκούφο», μια μεγάλη γκρίζα πέτρα, που ισορροπεί με αξιοθαύμαστο τρόπο πάνω από τον κορμό και φέρνει έντονα στο νου απόληξη καμινάδας. 
T58 / Περιήγηση / Κοζάνη /

Βλάστη

Βλάστη
Τόπος ιστορικός, γραφικός και ορεινό, φημισμένος για τα τυροκομικά του προϊόντα, τις θαυμάσιες υπηρεσίες διαμονής και εστίασης και το υπέροχο φυσικό περιβάλλον με τα δάση και την γυμνή κορυφογραμμή του Σινιάτσικου.
T61 / Περιήγηση / Κοζάνη /

Σισάνι Κοζάνης

Σισάνι Κοζάνης
Σε μια πανέμορφη ορεινή κοιλάδα της Κοζάνης το Σισάνι, είναι ένας εξαίρετος προορισμός τεσσάρων εποχών, διάσημος για τον Βυζαντινό Επισκοπικό ναό αλλά και για τα περίφημα φασόλια του.
T53 / Περιήγηση / Κοζάνη /

Βελβεντό Κοζάνης

Βελβεντό Κοζάνης
Οι δύο λιγόωρες επισκέψεις στο παρελθόν μας είχαν αφήσει την ανάμνηση μιας μικρής, νοικοκυρεμένης κωμόπολης της επαρχίας. Που η ταυτότητα και ο χαρακτήρας της ισορροπούσαν αρμονικά ανάμεσα στον εντυπωσιακό ορεινό όγκο των Πιερίων και την νωχελική υδάτινη μάζα της τεχνητής λίμνης του Αλιάκμονα. 
T109 / Φυσικό περιβάλλον / ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ /

Τα αγριόγιδα του Ολύμπου

Τα αγριόγιδα του Ολύμπου
Το πρωί της επομένης και αφού κλειδαμπαρώσαμε το καταφύγιο, ξεκινήσαμε την κάθοδο από τα παλάτια των θεών για τον «πολιτισμό». Δεν είχαμε απομακρυνθεί πολύ και ένα πλήθος αγριόγιδων μας έκλεινε το μονοπάτι. Κοκαλώσαμε στην θέση μας για να μην τα τρομάξουμε. Το κοπάδι αποτελούμενο από πάνω από 65 άτομα ήταν το μεγαλύτερο που έχω δει ως τώρα στον Όλυμπο. Πλησιάσαμε προσεκτικά ...
 
T113 / Δραστηριότητες / Κοζάνη /

Κοζάνη: Μονοπάτια Αϊ-Λια

Κοζάνη: Μονοπάτια Αϊ-Λια
Ο «Ψηλός Αϊ – Λιάς», όπως συνηθίζουν ν΄αποκαλούν τον λόφο τους οι κάτοικοι της Κοζάνης, ορθώνεται προστατευτικά πάνω από το Β –ΒΔ τμήμα της πόλης. 
T118 / Δραστηριότητες / Κοζάνη /

Μπούρινος. Κορυφή Ντρισινίκος 1866μ.

Μπούρινος. Κορυφή Ντρισινίκος 1866μ.
Η δεύτερη –μετά τον Ιούλιο του 2017- επίσκεψή μας στον Μπούρινο μας έδωσε τη χαρά όχι μόνον να ξανασυναντήσουμε τους καλούς Σιατιστινούς ορειβάτες φίλους μας αλλά και ν’ ανέβουμε στα γοητευτικά υψίπεδα της κορυφής Ντρισινίκος, στα 1866 μέτρα.
ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, Κοζάνη

Αξία Άρθρου: 1 €